Doen waar we goed in zijn, dat is het credo van het nieuwe kabinet. Met oog voor het nationale belang. Ontwikkelingssamenwerking moet zich richten op water en voedsel, en ruim baan geven aan het bedrijfsleven. In de relaties met Indonesië staat water traditioneel hoog in het vaandel.
Overheid en bedrijven slaan in het programma Water Mondiaal de handen ineen. De hoofdstad Jakarta moet gered, want de stad zakt steeds dieper weg in de modder.
Je zult het maar hebben. Bijna dagelijkse overstromingen in je wijk. Modderwater dat je huis binnenklotst. Vermengd met afval en drollen uit de open riolering. In Semarang weten ze al haast niet beter. Jaar na jaar wordt het erger. De bewoners van de stad aan de noordkust van Java metselen muurtjes voor hun huizen en verhogen de vloeren. Toegangswegen tot de kampongs zijn al zo vaak verhoogd dat de mensen alleen nog maar gebukt onder de traditionele toegangspoorten doorkunnen. (...)
"Net als in Semarang zijn er in Jakarta hele wijken die meerdere keren per jaar een halve meter onder water staan. Je vraagt je af waarom mensen dat accepteren", verzucht Jan Oomen, teammanager namens ingenieursbureau DHV in Jakarta. Hij formuleert zelf een deel van het antwoord. "Men onderwerpt zich. De samenleving is traditioneel ingesteld, veranderingen gaan langzaam. Slechte bestuurders komen er te gemakkelijk mee weg." (...)
Het oppompen van drinkwater speelt een hoofdrol, maar is ook weer niet de enige oorzaak van de waterproblemen op Java. Klimaatverandering speelt eveneens een rol. Er valt steeds meer regen in steeds kortere periodes. Bovendien blijft de regen niet meer zoals vroeger beperkt tot het regenseizoen, dat daardoor alsmaar langer duurt. Weglopen doet het water ook al niet: de riviertjes en afwateringskanalen in de steden zitten permanent met afval verstopt.
"Zo zie je dat het allemaal met elkaar samenhangt", zegt Jan Oomen van DHV. "Omdat vuilnisdiensten slecht functioneren, veegt iedereen z’n afval in de afwateringsgootjes, die vaak ook als open riolen dienst doen. Die goten raken verstopt, de boel overstroomt en het gemengde regen- en rioolwater loopt de wijk in. Dus als je het afval niet goed ophaalt, vormt regenwater een probleem. Gekoppeld aan de slechte sanitaire voorzieningen vormt dat de basis van de hygiënische problemen in de Indonesische steden."
Aanzienlijke sommen geld zijn inmiddels vrijgemaakt, en acht ministeries zijn betrokken bij de uitvoering van een grootschalig sanitatieprogramma in zo'n 330 steden. "Er is een geweldig momentum nu", zegt Jan Oomen. "Tot voor kort mocht je hier nooit praten over poep en pies. Dat moest iedereen zelf maar oplossen. Maar nu klimt een burgemeesterskandidaat op de stoel en belooft betere hygiëne en toiletgebouwen. En daar wint hij de verkiezingen mee. Men heeft eindelijk door dat dit een groot probleem is voor de bevolking en voor de economie van het land."
Oomens werkgever DHV is lead partner van het Urban Sanitation Development Project, waarbij verder onder meer onderzoeksinstituut IRC en de ingenieursbureaus Haskoning en Witteveen+Bos zijn betrokken. Gezamenlijk ondersteunen zij het opstellen van strategieën en ontwerpstudies voor een betere aanpak van stedelijk afvalwater, ontwatering en huishoudelijk huishoudelijk afval.
Lees het volledige artikel onder Downloads.